להשתתף בשיעורים פנים-אל-פנים, בזום, או בהקלטה?
למידה מקוונת פותחה בתחילה כדי לסייע לסטודנטים הרחוקים מהקמפוס, בעלי התחייבויות עבודה/משפחה ועוד. עם זאת, עם הזמן, למידה מקוונת הפכה לפורמט למידה נוסף לצד למידה פנים אל פנים, ובמקרים מסוימים, היא הייתה פורמט הלמידה היחיד הזמין לסטודנטים (למשל בקורונה). במחקר זה, רצינו לבדוק האם חוויות אלו עשויות להשפיע על העדפות פורמט הלמידה של הסטודנטים, ומהן הסיבות לכך. בסך הכל, 158 סטודנטים לתואר ראשון מהטכניון – מכון טכנולוגי לישראל, השתתפו בקורס פיזיקה היברידי שאפשר להם להשתתף פנים-אל-פנים, דרך זום, או לדלג על השיעור ולצפות באמצעות הקלטות שיעור. לאחר השיעור הראשון, הסטודנטים ציינו באיזה פורמט למידה הם מעדיפים להשתתף, ובסוף הקורס הם מילאו את נוכחותם בפועל במהלך הקורס. בנוסף, הסטודנטים רשמו את מניעיהם, ונערכו ראיונות.
הממצאים מראים שרוב הסטודנטים העדיפו בתחילה ללמוד פנים-אל-פנים, אך רבים עברו לפורמט היברידי, המשלב למידה פנים אל פנים ולמידה מקוונת. המניעים של התלמידים גילו שבלמידה פנים-אל-פנים, קשר חברתי מספק בסיס למיקוד טוב יותר ולשאילת שאלות, ובלמידה מקוונת, גמישות בזמן/מרחב מסייעת ללמידה. אנו מאמינים שמודל טוב צריך לשלב למידה פנים-אל-פנים ולמידה מקוונת כדי למקסם את היתרונות היחסיים של כל פורמט למידה ולמזער את החסרונות שלו. עם זאת, כדי שמודל כזה יהיה יעיל, יש צורך לקדם את יכולת המיקוד של התלמידים, המכשול הנפוץ ביותר שהוזכר ללמידה מקוונת במחקר שלנו.
לינק למאמר המלא: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09500693.2024.2355673
מחברים: עמית שלמה ורינת רוזנברג-קימה
אתר האינטרנט של קבוצה המחקר: https://rinatrk.net.technion.ac.il/
المشاركة في المحاضرات: وجاهياً، عبر تطبيق زووم، أو من خلال تسجيلات المحاضرات؟
طُوّر التعلّم عن بعد في البداية لمساعدة الطلاب الذين يقطنون بعيداً عن الحرم الجامعي، أو الذين لديهم التزامات مهنية/عائلية، وغيرها. مع ذلك، وبمرور الوقت، أصبح التعلّم عن بعد نمطًا تعليميًا إضافيًا إلى جانب التعلّم الوجاهي، وفي بعض الحالات، كان هو النمط التعليمي الوحيد المتاح للطلاب (مثلًا، خلال جائحة كورونا (كوفيد-19)). في هذه الدراسة، أردنا التحقق مما إذا كانت هذه التجارب قد تؤثر على تفضيلات الطلاب لأنماط التعلّم، وما هي أسباب ذلك. إجمالاً، شارك 158 طالبًا جامعيًا للقب الأول من معهد التخنيون- معهد إسرائيل للتكنولوجيا، في مساق فيزياء هجين (التعلم المدمج)، أتاحت لهم إمكانية حضور المحاضرات وجاهياً، أو عبر تطبيق زووم، أو تخطي المحاضرات ومشاهدتها عبر التسجيلات. بعد المحاضرة الأولى، حدّد الطلاب نمط التعلّم الذي يفضلونه، وفي نهاية المساق، قاموا بتوثيق نمط التعلّم الفعلي الذي اتبعوه خلاله. بالإضافة إلى ذلك، دوّن الطلاب دوافعهم، وتم إجراء مقابلات معهم.
تُظهر النتائج أن معظم الطلاب فضلوا في البداية التعلّم الوجاهي، إلا أن العديد منهم انتقلوا إلى النمط الهجين، الذي يدمج بين التعلّم الوجاهي والتعلّم عن بعد. كشفت دوافع الطلاب أن التواصل الاجتماعي في التعلّم الوجاهي يوفر أساساً للتركيز بشكل أفضل ولطرح الأسئلة، بينما في التعلّم عن بعد، تساهم مرونة الزمان والمكان في دعم عملية التعلّم. نحن نعتقد أن النموذج الأمثل هو الذي يجمع بين التعلّم الوجاهي والتعلّم عن بعد لتحقيق أقصى استفادة من كل نمط والحد من سلبياته. مع ذلك، لكي يكون مثل هذا النموذج فعالاً، من الضروري تعزيز قدرة الطلاب على التركيز، وهو العائق الأكثر شيوعاً الذي ذُكر بخصوص التعلّم عن بعد في دراستنا.
رابط المقال الكامل: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09500693.2024.2355673
المؤلفان: أميت شلومو، رينات روزنبرغ-كيما
الموقع الإلكتروني للمجموعة البحثية: https://rinatrk.net.technion.ac.il/
