כיצד עוברת מדינה ממצב של העתקת מודלים חינוכיים אמריקאיים למצב של איסור על ארגונים בינלאומיים בבתי הספר? חקרנו זאת באמצעות המקרה של רוסיה. צוות המחקר שלנו ניתח מסמכי מדיניות, הצהרות פומביות וראיונות מומחים המשתרעים על פני השנים 1992 עד 2025, במטרה לעקוב אחר השינויים במערכת היחסים של רוסיה עם קהילת החינוך הבינלאומית לאורך זמן. אנו מראים כיצד רוסיה עברה דרך ארבעה שלבים מובחנים: מאימוץ נלהב של רעיונות ומימון מהבנק העולמי ומה-OECD בשנות התשעים הסוערות, דרך מיצוב המדינה כמובילת חינוך עולמית בשנות האלפיים, ועד להכרזה על “חינוך ריבוני” וניתוק הקשרים עם המסגרות המערביות לאחר 2022. באמצעות מקרה זה אנו מדגימים כיצד אותם כלים גלובליים שסייעו פעם לרוסיה לחדש את מערכת החינוך שלה, שימשו מאוחר יותר לקידום מטרות לאומניות.
תרומה
הונגריה, טורקיה ומדינות נוספות מפגינות דפוסים דומים של פתיחות לסטנדרטים חינוכיים גלובליים, ולאחר מכן נסיגה מהם ככל שהאקלים הפוליטי משתנה. הבנת האופן שבו תהליך זה מתרחש והגורמים שמסבירים אותו היא הצעד הראשון לקראת היכולת לחזות אותו. מחקר זה מספק לקובעי מדיניות, לארגונים בינלאומיים ולאנשי חינוך מפה מעשית: מהם סימני האזהרה? מה יכולים שותפים בינלאומיים לעשות כדי לשמר קשרים חינוכיים גם כאשר היחסים הפוליטיים מתדרדרים? האם חינוך אידיאולוגי בהכרח מחייב נטישת היגיון כלכלי, או שמא מדינה יכולה לגייס כלים גלובליים לשירות מטרות לאומניות?
קישור למאמר המלא: https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/14749041251393354
מחברות: מרגריטה קיריושינה, פרופ' מירי ימיני ופרופ' קלייר מקסוול
האתר של קבוצת המחקר: https://yeminilab.technion.ac.il
الانفتاح والعزلة في التعليم
كيف تنتقل دولة ما من تبنّي نماذج التعليم الأمريكية إلى حظر المنظمات الدولية من العمل داخل مدارسها؟
تناولنا هذا السؤال من خلال دراسة الحالة الروسية. اعتمدت الدراسة على تحليل وثائق السياسات، التصريحات الرسمية، ومقابلات مع خبراء، لرصد تطور علاقة روسيا بمجتمع التعليم الدولي خلال الفترة من عام 1992 إلى عام 2025. وتُظهر النتائج أن روسيا مرّت بأربع مراحل متميزة : بدأت بالاستفادة من الأفكار والتمويل اللذين وفرهما البنك الدولي ومنظمة التعاون الاقتصادي والتنمية (OECD) خلال فترة الاضطرابات في تسعينيات القرن الماضي، ثم سعت إلى ترسيخ مكانتها بوصفها دولة رائدة في مجال التعليم على المستوى العالمي خلال العقد الثاني من الألفية الثالثة، قبل أن تعلن مفهوم "التعليم السيادي" وتقطع صلتها بالأطر التعليمية الغربية بعد عام 2022. ومن خلال هذه الحالة، نوضّح كيف أُعيد توجيه الأدوات العالمية، التي كانت في السابق وسيلة لتحديث التعليم في روسيا، لتصبح أداةً لتعزيز الأهداف القومية.
الإسهام العلمي
تُظهر المجر ,تركيا ودول أخرى أنماطاً مشابهة تتمثل في الانفتاح على المعايير التعليمية العالمية، ثم التراجع عنها مع تغيّر التوجهات السياسية. ويُعد فهم كيفية حدوث هذا التحول وأسبابه الخطوة الأولى نحو التنبؤ به. يُقدم هذا البحث لصنّاع السياسات، المنظمات الدولية، والتربويين خريطةً عملية للإجابة عن أسئلة جوهرية: ما هي مؤشرات الإنذار المبكر لهذا التحول؟ وما الذي يمكن للشركاء الدوليين القيام به للحفاظ على الروابط التعليمية حتى في ظل تدهور العلاقات السياسية؟ وهل يستلزم تبنّي تعليم قائم على الأيديولوجيا بالضرورة التخلي عن المنطق الاقتصادي، أم يمكن للدول تسخير الأدوات العالمية لخدمة أهداف قومية؟
رابط المقال الكامل: https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/14749041251393354
المؤلفون: مارغاريتا كيريوشينا، ميري يميني، كلير ماكسويل
الموقع الإلكتروني لمجموعة البحث: https://yeminilab.technion.ac.il/
